De reparatierekening is meestal het kleinste deel. De echte kosten van een onverwachte storing zitten in alles wat niet gebeurt terwijl de machine stilstaat.

De opbouw van stilstandkosten

  • Misgelopen dekkingsbijdrage: het aantal werkstukken per uur maal de marge per werkstuk
  • Loon dat doorloopt terwijl er niet geproduceerd wordt
  • Overhead die blijft draaien
  • Inhaalkosten: overwerk, een externe bewerker inschakelen, spoedtransport
  • Indirecte schade: te late leveringen, boeteclausules, planning die verschuift, en klanten die de volgende order ergens anders plaatsen

Die laatste categorie is vaak groter dan de reparatie zelf en het lastigst terug te verdienen.

Een simpel rekenvoorbeeld

Stel: een machine maakt 40 werkstukken per uur met een marge van 8 euro per stuk. Twee operators staan stil, samen 70 euro per uur aan loon. De overhead loopt door met 40 euro per uur.

Directe kosten per uur stilstand
Misgelopen marge (40 stuks × 8 euro)320 euro
Loon, twee operators70 euro
Doorlopende overhead40 euro
Per uur430 euro

Een storing van een halve dag kost dan al ruim 1.700 euro, nog zonder de reparatie en zonder de order die je daardoor te laat levert. Vul je eigen cijfers in en het beeld is snel duidelijk.

De reparatie is zelden de grootste kostenpost.

Waar je stilstand mee terugdringt

  • Vaste onderhoudsintervallen in plaats van draaien tot het misgaat
  • Kritische slijtdelen op voorraad, zodat wachten op levering geen dagen kost
  • Conditiebewaking: lekkage, speling of oplopende temperatuur signaleren voordat het stilvalt
  • Een serviceafspraak met een duidelijke reactietijd
  • Operators die de machine goed bedienen. Botsschade door een verkeerde invoer is een van de meest voorkomende oorzaken
  • Back-ups van de besturing en de programma's actueel houden

De afweging

Onderhoud en een serviceafspraak voelen als kosten zolang alles draait. Zet ze naast de kosten van één onverwachte storingsdag en de verhouding klopt meestal snel.